Pena con petróglifos no lugar de Liñar, Proendos (Sober)

petro 1

Alfonso Campos Pérez atopou no lugar de Liñar, no núcleo de Proendos, unha pena con coviñas e sucos.

A pena ten evidencias de ter sido cortada e atópase no entorno de outras dúas penas das que coñecemos a súa existencia, mais que actualmente non se localizaron.

Ademais, está no núcleo de Proendos, centro da parroquia con máis insculturas do Concello de Sober.

Ver situación aquí

A Proencia das Lendas

mapa Proencia das Lendas

O roteiro comeza en Proendos, a 2 km de Sober pola estrada que une a capitalidade municipal con Doade.

Proendos é un museo ó aire libre. Aconsellamos, antes de iniciar a andaina, percorrer este fermoso lugar. Atoparémonos nas estruturas das casas con moitos elementos reutilizados do antigo asentamento romano diseminados nun amplo espazo. Atopáronse os paisanos con pedras labradas, algunhas con molduras ou debuxos (trisqueles, rosetas, aras, motivos curvilíneos e xeométricos), con basas, fustes, muíños de man circulares, ademais de tégula, fusaiolas, ladrillo, lousa, anacos cerámicos, escorras metalúrxicas, utensilios metálicos, canalizacións, etc.

casas de Proendos

basa llano2

Resulta lóxico que os abundantísimos vestixios castrexo-romanos sementaran na imaxinación popular as lendas sobre a fabulosa Proencia.

Gozaremos, tamén, da arquitectura nobiliaria da casa dos Ojeas, do s. XVII, dos Vertunías, ou a próxima de Vilastrille, fundada no 1692 por Feijóo Soutomaior.

casa bertonías

Os primeiros petróglifos a visitar atópanse á nosa dereita na chamada finca do Xestal, nunha casa particular co nº 103. Seguimos a andaina entre os valos do igrexario onde, á nosa esquerda, no muro, hai unha inscultura de orixe castrexo-romana.

petroglifos do xestal

Na finca do Pombal está outro petroglifo, ao pé do pombal.

o Pombal

Estamos agora diante da igrexa románica (s. XII) de Santa María, na que a rusticidade e sinxeleza do presbiterio, engalanado con pinturas murais do s. XVI, lembra á arte prerrománica.

presbiterio igrexa

Xiramos polo camiño da dereita ata o Campo das Olas, volvendo xirar á dereita para seguir ata Froxán. Á esquerda, nos lameiros, están os petroglifos de Os Lagos, con coviñas.

33Lagos 1-a

Xa no pobo de Froxán, a 0,9 km, atopamos outra inscultura rupestre asentada na parede dunha casa.

Camiño de Mer, na entrada do pobo, á esquerda, xunto a unha fonte, collemos o camiño tradicional xunto ó cruce do camiño a Gundivós, collendo logo á esquerda pola Calzada de Pedride; á esquerda, a Phi de Pedride.

Ao final do camiño, o punto de orixe: a mítica Proencia.

* Fotos: Alfonso Campos e Carlos Rueda.
* Mapa: Javier Vivirido.

A laxa da Carreira, novo petróglifo en Bolmente

laxa-de-carreira2

Na tarde de hoxe (19-III-2011), un socio do Colado do Vento, Manuel Verao, localizou na parroquia de Bolmente unha inscultura rupestre.

No día de San Xosé, despois da habitual comida familiar dos Verao no lugar do Outeiro de Bolmente, o Manolo Verao, camiñando polo monte de Coto, decatouse de que na pedra da Laxa da Carreira, que posibelmente sexa a que lle dá nome ao sitio, había coviñas similares ás doutras estacións con petróglifos no Concello de Sober. Ata alí foron o Suso Verao e a Branca, tamén integrantes do Colado do Vento, que poideron constatar que se trata dunha rocha con máis de medio cento de coviñas, enlazadas moitas delas por sucos.

laxa-da-carreira

A composición dos motivos na pena, a súa orientación, cara o sul, o desgaste dos sucos, en U, e a simetría das coviñas fan pensar que esta sexa unha pedra con insculturas que podemos situar no IIIª e IIª milenio a. C.; a primeira pena destas características que atopamos na parroquia de Bolmente.

laxa-da-carreira3